De gemeente Leiden werkt stap voor stap aan een leefbare en duurzame binnenstad. We kiezen voor schone mobiliteit, deelmobiliteit en een autoluwe inrichting, met meer ruimte voor voetgangers, fietsers en groen.
Leiden groeit. Er komen meer inwoners, studenten, werknemers en bezoekers naar de binnenstad. Dat versterkt de levendigheid en economie, maar zorgt ook voor extra drukte. De historische binnenstad kan die druk niet onbeperkt opvangen. Daarom werken we aan een binnenstad die prettig blijft om in te wonen, werken en ondernemen. Minder doorgaand autoverkeer zorgt voor meer rust in de straat, meer ruimte voor voetgangers en fietsers en een aantrekkelijke omgeving voor bewoners, bezoekers en ondernemers.
Samen met de stad is de Agenda Autoluwe Binnenstad opgesteld.
Doelen voor de toekomst
We richten de schaarse ruimte in de binnenstad slimmer in. De afgelopen jaren zijn parkeergarages op loopafstand gerealiseerd en pleinen groener en autoluwer gemaakt. Deze lijn zetten we voort, met oog voor leefbaarheid, bereikbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte.
Met de Agenda Autoluwe Binnenstad werken we aan:
- Meer kwaliteit van de openbare ruimte, met ruimte voor groen, rust en ontmoeting;
- Meer ruimte voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer;
- Een aantrekkelijke en economisch vitale binnenstad die goed bereikbaar blijft;
- Efficiënt gebruik van ruimte voor voorzieningen zoals laad- en losplekken, deelmobiliteit en fietsparkeren;
- Een gezondere leefomgeving met minder geluid, schonere lucht en minder hittestress;
- Een inclusieve en toegankelijke binnenstad voor iedereen.
Parkeerplaatsen anders inrichten
Om in de binnenstad meer ruimte te maken voor voetgangers, fietsers en groen, richten we parkeerplaatsen anders in. Dit doen we alleen als de parkeerdruk dat toelaat en het dus ook daadwerkelijk kan. Twee keer per jaar meten we de parkeerdruk om dit bij te houden. Aan de hand van deze metingen bepalen we of de parkeerdruk het omvormen van parkeerplaatsen toelaat. Dat betekent dat de parkeerdruk overdag onder de 85% en ’s nachts onder de 95% moet blijven. De parkeerdruk wordt gemeten per deelgebied (A1 tot en met A4).
De Regietafel Parkeren houdt toezicht op de parkeerdruk en geeft aan in welk deelgebied ruimte is voor een nieuwe inrichting. De Regietafel is een overlegplatform met een vaste kern van medewerkers van de gemeente: de programmamanager Autoluwe Binnenstad, parkeermanager, beleidsmedewerker parkeren, parkeeradviseur en verkeerskundig adviseur binnenstad.
De Regietafel Parkeren organiseert elk jaar een stakeholdersbijeenkomst met vertegenwoordigers van ondernemers en vertegenwoordigers van bewoners in de binnenstad. Samen bespreken we de plekken die op de planning staan voor het omvormen van parkeerplaatsen naar een andere functie. Naast de projecten uit de Agenda Autoluwe Binnenstad krijgen wij ook met regelmaat verzoeken om andere parkeerplaatsen om te vormen. Tijdens overleggen van de Regietafel worden daarom ook verzoeken van bewoners en ondernemers behandeld, zodat alle initiatieven aan één tafel besproken worden.
Aan deze projecten werken we nu
Het terrein rond de energiecentrale aan de Langegracht, inclusief het Stadsbouwhuis ernaast, biedt unieke kansen om herontwikkeling van industrieel erfgoed te combineren met de ontwikkeling van groen, woningbouw, cultuur, werk en voorzieningen. En om het gebied te verbinden met omliggende delen van de stad.
Op de pagina Energiepark vindt u meer informatie over dit project.
De gemeente Leiden en het parochiebestuur HH Petrus en Paulus gaan samen aan de slag met het project Fietsenstalling Hartebrugkerk aan de Lange Mare. De stalling op het achterterrein van de kerk wordt vergroot en de Romanuszaal krijgt een plek op het dak van de fietsenstalling.
De huidige fietsenstalling op het achterterrein van de Hartebrugkerk heeft nu plek voor 85 fietsen en is alleen op zaterdag open. De nieuwe, grotere fietsenstalling is straks op alle dagen van de week open en heeft ruime openingstijden. De uitbreiding van deze fietsenstalling zorgt voor minder geparkeerde fietsen op straat waardoor de omgeving van de stalling leefbaar en toegankelijk blijft. Het is ook goed voor de economie en de winkeliers en ondernemers in de binnenstad.
Op de pagina Fietsenstalling Lange Mare vindt u meer informatie over dit project.
De Jan van Houtkade, onderdeel van het Singelpark, is een stukje Leiden dat veel potentie heeft om de binnenstad groener, gezonder en aantrekkelijker te maken. Daarom willen de gemeente en de werkgroep Jan van Houtkade (bestaande uit bewoners, ondernemers en andere betrokkenen) de Jan van Houtkade opnieuw inrichten. Daarbij wordt ook de Koepoortsbrug – de verbinding tussen de Doezastraat en Herenstraat – vergroend en voetganger- en fietsvriendelijk ingericht.
Op de pagina Jan van Houtkade-Koepoortsbrug vindt u meer informatie over dit project.
Kentekenregistratiecamera’s worden ingezet om verkeersregels rondom de autoluwe binnenstad te handhaven. Sinds 2023 gelden al maatregelen op onder andere de Breestraat, Langebrug en Campus (Y)ours.
In 2026 worden nieuwe autoluwe gebieden ingevoerd rond de Koornbrug en in Pancras-West. Daarnaast geldt sinds 2025 een zero-emissiezone voor vracht- en bestelauto’s in de binnenstad en rond het Stationsplein. Ook hierop wordt gehandhaafd door middel van kentekenregistratiecamera’s.
Op de pagina Kentekenregistratie met camera’s vindt u meer informatie.
Parkeergarage Haarlemmerstraat, op de hoek van de Hooigracht en de Ir. Driessenstraat, krijgt een opknapbeurt. Momenteel is de parkeergarage gesloten vanwege schade. In 2026 wordt de schade hersteld. Daarna volgt de renovatie, naar verwachting in 2027. De renovatie is bedoeld om de kwaliteit en de veiligheid van de garage te verbeteren.
De Oosterkerkstraat, Kerksteeg en Ir. Driessenstraat krijgen een opknapbeurt. Dit zal de verkeersveiligheid en de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren.
Op de pagina Oosterkerk – Ir. Driessenstraat vindt u meer informatie.
De route Stationsplein – Stationsweg – Steenstraat – Turfmarkt – Prinsessekade – Kort Rapenburg krijgt een nieuwe inrichting.
Op de pagina Groene Loper Stadsentree vindt u meer informatie.
Nu is de Kaasmarkt nog een parkeerterrein. De gemeente wil dat veranderen en er een aantrekkelijk groen binnenstadsplein aan het water van maken. Met op twee plekken aan de randen van het plein de mogelijkheid om op kleine schaal woningen te bouwen.
Op de pagina Kaasmarkt vindt u meer informatie.
Met dit project halen we de komende jaren parkeerplaatsen in de binnenstad weg. We richten de ruimte op die plekken anders in. Daarmee zorgen we er vooral voor dat de openbare ruimte prettiger is voor de voetgangers. Denk daarbij aan meer groen, bankjes, speelplekken, fietsparkeren (zodat stoepen vrijkomen) of meer ruimte voor terrassen.
Op de pagina Ruimte op straat vindt u meer informatie.
De Morsweg, de Rijnzichtbrug en de aansluiting op de Haagweg/Potgieterlaan worden opnieuw ingericht. We willen hier de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers verbeteren door de route autoluwer te maken. Van de Morsweg maken we weer een leefbare straat, die rustiger is dan nu.
Op de pagina Herinrichting Morsweg – Rijnzichtbrug vindt u meer informatie.
Deze projecten zijn klaar
Leiden wil stap voor stap meer ruimte maken voor een leefbare, groene binnenstad. Dit willen we bereiken met maatregelen die in de Agenda Autoluwe Binnenstad staan. Het afsluiten van de Oude Rijn voor autoverkeer in 2022 was één van de stappen. Bestemmingsverkeer mag nog wel op de Oude Rijn komen. Bestemmingsverkeer is iedereen die bij woningen, bedrijven of winkels moet zijn en er niet op een andere manier kan komen. Uit de verkeersmeting blijkt dat het verkeer met 50% is afgenomen.
De Langebrug is een smalle historische straat die niet geschikt is voor veel verkeer. De Langebrug wordt veel gebruikt als doorgaande route door de binnenstad. Met een afsluiting voor doorgaand verkeer bij de Mooi Japiksteeg, willen we de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de straat vergroten. We handhaven met een camera die kentekens registreert.
Groene kansen benutten we graag in Leiden, zo ook bij het Havenhoofd. Eind 2022 is dit versteende pleintje omgetoverd tot een groene plek. Er is maar liefst 80 m2 groen toegevoegd en er zijn drie nieuwe bomen geplant.
Het projectgebied Havenplein loopt van de kop van de Haarlemmerstraat tot aan de Grote Havenbrug.
Het Havenplein in Leiden is verkeersveiliger, groener én daarmee een nog mooiere entree van onze historische binnenstad. Het plein is vergroend en anders ingedeeld. Er is meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Zo zijn we weer een stapje verder om onze binnenstad meer autoluw en daarmee leefbaar, duurzaam en bereikbaar te maken.
Het noordelijk deel van het Steenschuur, tussen de Groenebrug en de Breestraat, is ingericht als fietspad en afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Ook zijn de parkeerplaatsen op het zuidelijk deel omgevormd tot vergunninghoudersplaatsen. Aan het Steenschuur kan men op een bankje genieten aan het water.
We hebben van de Nieuwe Rijn en Botermarkt een fijnere en veiligere plek voor fietsers en voetgangers gemaakt. De Nieuwe Rijn en Botermarkt is sinds maart 2022 tussen het Gangetje en de Koornbrug afgesloten voor autoverkeer. Bestemmingsverkeer mag nog wel op de Nieuwe Rijn en Botermarkt. Het verkeer blijkt met 20 tot 30 % te zijn verminderd.
De afsluiting wordt aangegeven met een inrijverbodsbord met daaronder een onderbord ‘uitgezonderd bestemmingsverkeer’. Onder bestemmingsverkeer verstaan we iedereen die bij woningen, bedrijven of winkels moet zijn en er niet op een andere manier kan komen.
In de toekomst zijn we van plan met kentekencamera’s het inrijverbod te handhaven. Bewoners en bedrijven kunnen straks een ontheffing krijgen, als het ontheffingenbeleid is aangepast.
Het Noordeinde krijgt een opknapbeurt. Het gaat om het gedeelte vanaf de Wittepoortsbrug tot de kruising van het Noordeinde/Rapenburg/Kort Rapenburg. Dit wordt van gevel tot gevel opnieuw ingericht. Met de herinrichting van het Noordeinde verbeteren we de verkeersveiligheid en verhogen we de kwaliteit van de openbare ruimte. Er komt een groene entree van en naar de binnenstad door middel van een ‘Parkplein’ ter hoogte van het Rembrandtpark als onderdeel van het Singelpark.
Op de pagina Herinrichting Noordeinde vindt u meer informatie over dit project.
We maken de binnenstad van Leiden stap voor stap groener, gezonder, aantrekkelijker en verkeersveiliger. In de agenda zijn drie belangrijke ambities opgenomen namelijk om de Stationsweg/Steenstraat busvrij te maken en de Morsweg en de Turfmarkt/Prinsessekade/Kort Rapenbrug verkeersluwer. Daarvoor is het noodzakelijk om de Rijnzichtbrug af te sluiten in twee richtingen voor autoverkeer, zodat een aantal bussen over de Morsweg naar de Breestraat kunnen gaan rijden. En wordt de Turfmarkt afgesloten voor autoverkeer waarbij bestemmingsverkeer zoals bevoorrading wel mogelijk blijft.
Het verbetert de verkeersveiligheid, de leefbaarheid en het is goed voor de economie van de binnenstad.
Uit een uitgebreid verkeersonderzoek is gebleken dat de afsluitingen mogelijk zijn, maar dat hiervoor wel maatregelen genomen moeten worden die de doorstroming van verkeer in onze stad en regio garandeert. Nu vindt een vervolgonderzoek plaats.
Meer informatie
Contact
Meer weten over de projecten van agenda autoluwe binnenstad? Stuur dan een e-mail naar autoluw@leiden.nl, neem contact op via het contactformulier of bel 14 071.
