Verbeteren kades

Veel kademuren van de grachten in de binnenstad van Leiden zijn 40 tot 50 jaar oud en aan vernieuwing toe. Vooral de houten delen achter de kademuren zijn verouderd. Om het risico op verzakking van de kades voor te zijn, gaan we de kades stap voor stap vernieuwen.

Wat gaan we doen?

We gaan de kades in Leiden de komende 15 jaar opknappen en sterker maken. De kades blijven voor een groot deel zoals ze zijn, maar we vervangen oude delen. Het gaat in totaal om 13 kilometer kades en 114 plekken. We starten met de kades die er het slechtst aan toe zijn en werken zo de stad door.  

Ook de bomen op de kades pakken we aan. Die hebben nu te weinig ruimte om te groeien. Als een stuk kade klaar is, maken we ook de plekken voor de bomen beter. Zo kunnen de bomen beter groeien en zorgen ze voor meer verkoeling in de binnenstad. 

Kades vernieuwen

Op dit moment hebben de kades in Leiden een L-wand. Deze L-wand is van beton. Aan het einde van zo’n betonnen L-wand zit een houten achterschot. Dit schot houdt het zand onder de weg vast. De houten schotten zijn ongeveer 40 jaar oud en op verschillende plekken aangetast. Daardoor kan er zand uitspoelen. Zo kunnen er gaten in de weg ontstaan.  

Er zijn 2 manieren om het probleem met de schotten op te lossen. We bekijken per plek welke keuze het beste en meest duurzaam is voor de lange termijn. Hieronder leggen we de 2 mogelijkheden uit. 

Optie 1

Bij deze keuze plaatsen we een stalen scherm aan de kant van het water. De holle ruimte onder de kade vullen we op met licht opvulmateriaal.  

Het houten scherm is nu niet waterdicht. Hierdoor staat het grondwater onder de rijweg in contact met de gracht. Dat is goed, want zo blijft het grondwater op dezelfde hoogte. De nieuwe constructie is waterdicht. Daardoor wordt het grondwater opgesloten onder de rijweg. Om dit te op te lossen, maken we een verbinding met een drain (buis met gaatjes) door de constructie. Deze drain loopt naar de gracht en zorgt ervoor dat het grondwater op peil blijft.  

De werkzaamheden voeren we vooral vanaf het water uit.    

Optie 2

Bij deze keuze plaatsen we een scherm achter de palen en de L-wand, op de plek van het houten scherm. Ook dan leggen we een drain aan.  

Deze werkzaamheden kunnen we niet vanaf het water doen.  

Beide mogelijkheden hebben voor- en nadelen. Omdat geen enkele kade gelijk is, bekijken we per plek wat het beste past.  

Verbeteren boomgroei

Het herstel van kademuren biedt de kans om bomen langs de kades een langer en beter leven te geven. Veel bomen hebben nu te weinig ruimte om te groeien. Daardoor ontwikkelen ze zich onvoldoende. Dit is niet goed voor een groene, gezonde leefomgeving.  

De gemeente wil de bomen laten staan als dit mogelijk is. We verbeteren groeiplaatsen met meer doorwortelbare ruimte, betere bodemkwaliteit en een goede water- en zuurstofhuishouding. Waar het kan, vergroten we de boomspiegels. Zo kan een boom betere wortels aanleggen, waardoor deze steviger staat en de wortels minder snel in de weg zitten.  

Per plek beoordelen we of behoud mogelijk is. Dat doen we op basis van conditie, levensverwachting, groeiruimte en aanwezige kabels en leidingen. Hebben bomen onvoldoende toekomstperspectief? Dan vervangen we ze door klimaatbestendige soorten die passen bij de ruimte.  

Het beheer richt zich op de lange termijn. Bomen moeten gezond kunnen uitgroeien en minimaal 60 jaar mee kunnen gaan. Dit vraagt om voldoende ruimte, goede inrichting van de groeiplaats en zorgvuldig onderhoud.  

Door deze aanpak ontstaat een sterke en diverse bomenopbouw. Die kan beter tegen klimaatverandering en helpt mee met verkoeling, biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving in de stad. 

Langlopend project

•  In 2024-2025 zijn de kades vernieuwd aan het Kort Galgewater, de Boommarkt, Steenschuur, Herengracht en de Oude Herengracht.
• In 2026 bereiden we de werkzaamheden voor aan de kades aan de Oude Vest, Herengracht (overige delen) en Kalvermarkt.  

Planning

Meer informatie

• Erfgoed Deal Leiden