Leidse begroting 2021 aangeboden aan gemeenteraad

In de programmabegroting 2021-2024 kiest het college voor behoedzaamheid en herstel. De coronacrisis heeft een flinke deuk geslagen in onze samenleving. Leiden toont zich weerbaar en veerkrachtig, dat is een fundament om op door te bouwen. Met deze programmabegroting houdt Leiden koers richting een groene, sociale en ondernemende stad. Gezien de ernst van de crisis put het college voor de korte termijn uit de reserves én houdt het de lange termijn in het oog met een aantal behoedzaamheidsmaatregelen en een aanvullende structurele bijsturing van 3,4 miljoen euro per 2024. Deze komt bovenop de eerder in de Kaderbrief aangekondigde 1,8 miljoen euro besparing in het sociaal domein.

Wethouder Paul Dirkse (Financiën) heeft de programmabegroting 2021-2024 namens het college van burgemeester en wethouders aangeboden aan de plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad, de heer Walter van Peijpe. De programmabegroting beschrijft wat de gemeente in 2021 samen met de stad wil bereiken, wat dat mag kosten en hoe dat wordt betaald. De programmabegroting volgt de lijn van de in juni 2020 opgeleverde Kaderbrief 2020-2024.

Kennis- en cultuurstad Leiden lijkt dankzij een grote onderwijs- en zorgsector en veel banen in de life sciences minder hard geraakt te worden dan veel andere regio’s. Dit betekent niet dat de impact van de Corona-maatregelen aan Leiden voorbijgaat. De tweede golf is inmiddels een feit. Steeds meer inwoners hebben het financieel moeilijk. Leidse ondernemers, onder meer in sectoren als cultuur, horeca, detailhandel en toerisme hebben het zwaar. Het aantal mensen dat een beroep doet op WW, bijstand of overbruggingsregelingen neemt toe.

Wethouder Paul Dirkse: “Als college staan wij naast onze inwoners en ondernemers en onze kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. We zetten koers naar een snel herstel uit deze coronacrisis. Niet eerder richtte een crisis zoveel schade aan, de ergste in ruim zeventig jaar. We moeten voor de korte termijn uit onze reserves durven putten zonder de lange termijn uit het oog te verliezen. We kijken om naar de mensen die steun hard nodig hebben door extra geld te reserveren voor het sociaal domein. En we blijven investeren in wonen, groen en vitaliteit omdat dit maatschappelijke investeringen zijn die duurzaam van waarde zijn voor de stad. Dit zorgt bovendien voor het behoud van banen.”

Onzekerheden

Vanuit het Rijk worden de financiële gevolgen van de coronacrisis weliswaar gecompenseerd, het laat onverlet dat gemeenten al langere tijd tekortkomen met de jaarlijks lagere rijksbijdragen dan benodigd voor o.a. Jeugdzorg, WMO, huishoudelijk hulp en opvang van kwetsbare groepen. Voor vrijwel alle gemeenten is het opnieuw een uitdaging om een sluitende begroting op te leveren. Ook Leiden heeft naar de toekomst toe binnen het sociaal domein nog een tekort van € 4,7 miljoen op te lossen. Het is in deze fase nog onzeker in welk tempo de economie zich zal herstellen en welk effect deze crisis gaat hebben op de instroom in de jeugdzorg en de bijstand.

Daarnaast speelt ook de onzekerheid over de herverdeling van het gemeentefonds. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron voor een gemeente. Aan het eind van dit jaar worden de gevolgen van deze herverdeling duidelijk. Uit voorzorg heeft het college besloten om de in 2019 in het leven geroepen behoedzaamheidsbuffer van drie miljoen op te hogen naar structureel € 4,5 miljoen vanaf 2024.

Ook Leiden onderschrijft de oproep van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) om de herverdeling van het gemeentefonds gepaard te laten gaan met meer budget. Het college heeft er vertrouwen in dat het kabinet constructief blijft meedenken met de problemen van gemeenten.

Bijsturing in lijn met stadsvisie en ambities beleidsakkoord

In de Kaderbrief is een structurele bijsturing aangekondigd per 2023 en 2024. Deze wordt bij deze programmabegroting als een separaat raadsvoorstel gepresenteerd. Hierbij gaat het om beleidsaanpassingen, om invoering van kostenverlagende nieuwe werkwijzen, om enkele meevallers en om inkomstenverhoging door verhoging van bijdragen van derden. Zo maakt het college budget vrij voor:

  • activiteiten die aansluiten bij de pijlers van de stadsvisie (zoals subsidie voor het PS theater);
  • activiteiten die voortvloeien uit het beleidsakkoord (snelle hulpverlening voor inwoners met schulden, voortzetting van de stedelijke jeugdaanpak, wijksportpark Roomburgerpark, openbare ruimte Diamantplein en een gedeelte van het Singelpark in het Energiepark);
  • activiteiten die passen bij de noodzaak om te werken aan economisch herstel (Economische agenda Leidse Regio);
  • en activiteiten die het vermogen van onze organisatie versterken om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen (zoals het gericht werven en opleiden van talentvolle jongeren en voor gegevensverzameling en analyse om te volgen wat er gebeurt in de stad en de wijken).

De concernreserve is ruimschoots op het voor het weerstandsvermogen benodigde niveau. Het college kiest er gezien de huidige onzekerheden in het financiële beeld voor om deze ruime buffers aan te houden, in ieder geval tot er uitsluitsel is over de herverdeling van het gemeentefonds.

Gemeenteraad aan zet

De programmabegroting 2021 is nu aangeboden aan de gemeenteraad ter bespreking en vaststelling. Op de website van de gemeenteraad kunt u de data vinden waarop de begroting in de commissies wordt behandeld: https://gemeenteraad.leiden.nl/.

De programmabegroting 2021-2024 staat op de website: https://programmabegroting.leiden.nl/.