Gemeente Leiden zet verdere stappen met Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2024-2027

In oktober stelde de gemeenteraad de strategie Circulaire Economie 2024-2027 vast. Hierin staat hoe de gemeente de komende vier jaar verder wil werken aan een circulaire economie. Het uiteindelijke doel is om in 2050 volledig circulair te zijn. Wat dat betekent voor de komende vier jaar staat in het uitvoeringsprogramma Circulaire Economie (2024-2027): Op weg naar een circulair Leiden. Het college heeft dit programma vastgesteld.

Het uitvoeringsprogramma is de concrete vertaalslag van de strategie. De strategie werkt aan twee mijlpalen: in 2030 gebruiken we de helft minder eindige grondstoffen ten opzichte van 2016; en in 2050 hebben we een volledig circulaire economie. Hierbij zijn twee hoofdthema’s vastgesteld: Bouw en Herwaarderen. Leiden blijft daarbij inzetten op eigen inkoop, bouw- en sloopprojecten en het inspireren en versterken van alle Leidenaren. Samenwerking staat centraal, met andere overheden, ondernemers en inwoners. In het uitvoeringsprogramma zijn alle aangenomen ideeën (moties) die raadsleden bij het vaststellen van de strategie hadden ingebracht verwerkt.

Wethouder Yvonne van Delft: "De inkt van de strategie is net opgedroogd. En nu ligt er een plan om hier als organisatie handen en voeten aan te geven. Daarbij kijken we uiteraard naar wat we zelf kunnen verbeteren. Als gemeente hebben we ook een weg te gaan om volledig circulair te worden. In onze bouwprojecten en bij aanbestedingen en inkoop. We geven graag het goede voorbeeld. Zo stimuleren we inwoners, ondernemers, scholen, ziekenhuizen en andere organisaties om ook circulair te gaan werken.”

Thema’s Bouw en Herwaarderen

Bij het thema Bouw ligt de nadruk op:

  • het zorgen voor meer circulariteit in eigen bouwprojecten;
  • meer circulariteit bij derden;
  • en op het investeren in de samenwerking met het Rijk om via landelijke wet- en regelgeving de eigen slagkracht te vergroten.

Bij het thema Herwaarderen ligt de nadruk op:

  • preventie van materiaalgebruik en herwaarderen van materialen beter te borgen in aanbestedingen en inkoop van de eigen gemeentelijke organisatie;
  • het helpen van ondernemers en inwoners bij het sluiten van materiaalkringlopen en het vervangen naar hernieuwbare grondstoffen;
  • het vergroten van de gemeentelijke slagkracht door een betere aansluiting bij het Rijk en de provincie.

Wat merk je als inwoner?

Om de overgang naar een circulaire economie meer praktisch te maken voor inwoners, willen we hen informeren, inspireren en een handelingsperspectief geven. Met extra aandacht voor minder materiaalgebruik en afvalpreventie. Yvonne van Delft: “We hebben iedereen in Leiden nodig voor een circulaire economie. We willen inwoners bewust maken van voedselverspilling en de positieve impact van het repareren en recyclen van spullen. In plaats van steeds nieuwe spullen kopen. Dat is beter voor het milieu én je portemonnee.” Net als voor ondernemers komt er ook voor inwoners een subsidie Circulair Herwaarderen. Inwoners met goede ideeën die bijdragen aan een circulaire economie kunnen hiervoor komend jaar een aanvraag indienen.

Wat merk je als ondernemer?

De gemeente gaat kennissessies over circulair ondernemen organiseren en biedt een stappenplan aan. Ook koppelt de gemeente studenten aan het bedrijfsleven voor onderzoeken. En deelt de gemeente goede voorbeelden en zoekt ze de samenwerking op. Ook komende periode kunnen ondernemers gebruik maken van de gemeentelijke subsidie voor Circulair Herwaarderen. Daarnaast blijft de gemeente inzetten op het verkleinen van de drie meest materiaal-intensieve sectoren met de grootste milieu-impact in Leiden, buiten de bouwsector om. Dit zijn de medische sector, het openbaar bestuur en ICT.   

Grondstoffennota

In een circulaire economie bestaat geen afval meer. Alle grondstoffen worden hergebruikt. Momenteel werkt de gemeente Leiden aan de nieuwe grondstoffennota die aansluit op de strategie Circulaire Economie. Deze nota volgt het Afvalbeleidskader 2018-2022 op. In de nota komen maatregelen te staan om minder restafval te hebben in Leiden. De doelen voor afvalscheiding zijn: minstens 50% van het afval scheiden (in 2022 was dit 44%) en restafval verminderen tot 150 kg per inwoner per jaar (in 2022 was dit 170 kg per inwoner). Het college verwacht de nota in het nieuwe jaar aan de raad voor te leggen.

Verlagen energiegebruik

De overstap naar een circulaire economie, waarbij minder en duurzamere materialen worden gebruikt, is belangrijk voor een duurzamere en leefbare aarde. Het steeds maken van nieuwe producten kost behalve grondstoffen namelijk veel ruimte en energie. Doordat een circulaire economie minder grondstoffen gebruikt, dragen we bij aan de klimaatopgave, aan een schoon milieu en een veilige en schone leefomgeving. Bovendien betekent het meer leveringszekerheid van grondstoffen, zodat de economie steeds toekomstbestendiger wordt.

In een circulaire economie kijk je op de eerste plaats naar preventie: is het wel echt nodig? Kunnen we misschien een deel niet doen? Is het nodig om nieuw te bouwen? Daarnaast kijken we naar waardebehoud: welke materialen kunnen een tweede of derde leven krijgen? Hoe zorgen we voor producten met een langere levensduur? En als derde kijken we naar waardecreatie: als we dan nieuwe materialen nodig hebben, hoe gebruiken we dan zo duurzaam mogelijke materialen, nu en in de toekomst? Slimme productie bespaart energie en helpt het klimaat. Ontwerp producten zo dat ze makkelijk opnieuw gebruikt kunnen worden.

Door in te zetten op deze drie basisprincipes van een circulaire economie, wordt ook het energiegebruik significant verlaagd en draagt het bij aan het verlagen van de CO2-uitstoot.