College presenteert adviesrapport versterking cultuursector

Hoe kunnen we een toekomstbestendige en robuuste cultuursector houden in Leiden? Die vraag staat centraal in het adviesrapport van BMC dat zij in opdracht van de gemeente Leiden hebben gemaakt. BMC heeft samen met de grootste culturele instellingen van Leiden gekeken welke maatregelen er genomen zouden kunnen worden, tijdens en na de coronapandemie. Het college heeft daar in een brief aan de gemeenteraad een reactie op gegeven. Daarnaast maakt het college vandaag bekend dat de voorgenomen aanbesteding van de cultuurparticipatie voorlopig niet doorgaat.

BMC is gevraagd om samen met de Leidse Schouwburg/Stadsgehoorzaal, theater Ins Blau, BplusC, De Lakenhal, Gebr. De Nobel en De Pieterskerk (de zes grootste Leidse culturele instellingen, de C6), de cultuurmakelaar , Veenfabriek en PS|theater een advies op te stellen met scenario’s voor de kortere termijn (corona) en de wat langere termijn (post corona) op te stellen. De voorgestelde maatregelen gaan over samenwerking tussen de organisaties en over de accommodaties waarin de instellingen zijn gehuisvest.

Wethouder Yvonne van Delft (cultuur): “We hebben gezien dat de cultuursector enorm hard en innovatief heeft gewerkt aan het opvangen van de impact van Corona voor hun organisaties en voor hun bezoekers en gebruikers. Daar hebben we veel waardering voor. We denken net als BMC dat de sleutel ligt in verdergaande samenwerking tussen de diverse instellingen. Dat biedt ook kansen om nieuwe groepen gebruikers of publiek aan te trekken. Daarnaast gaan we met de instellingen in gesprek over multifunctioneel gebruik van de verschillende locaties. Ook daar is winst te behalen.”

Kansen voor samenwerking

Het college ziet het BMC-rapport als een waardevol advies met handvatten voor het ontwikkelen van een aanpak van de gevolgen van de coronacrisis voor het Leidse culturele veld en als een agenda om met de culturele instellingen te praten over versterking van de sector. Het bevat een vrij brede analyse van ‘de staat van cultuur’ in Leiden. De in het rapport genoemde aanbevelingen worden eerst op haalbaarheid en uitvoerbaarheid beoordeeld door het college. Daarna kan stapsgewijs tot uitvoering worden overgegaan door de gemeente, de C6 of gezamenlijk. Een eerste reactie van het college is als volgt:

  • Afgelopen tijd is er een breed steunpakket gegeven aan de cultuursector. Het college gaat in overleg met de cultuurinstellingen over de ‘korte-termijn maatregelen’ en zal onderzoeken of en zo ja welke verdere ondersteuning er kan worden gegeven;
  • Het college juicht verdere samenwerking binnen de cultuursector toe. Het voorstel voor gezamenlijke Leidse producties draagt het college een warm hart toe. Een verschuiving van programmeren naar produceren betekent wel dat er bij de instellingen een verschuiving van budgetten plaats zal moeten vinden.
  • Bij adequate huisvesting moet volgens het college de balans worden gezocht tussen functionaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid. Beter gebruik van bestaande voorzieningen kan worden bereikt door multifunctioneel gebruik van locaties te stimuleren.
  • De combinatie van de Schouwburg met de muziekschool en die van de Stadsgehoorzaal met de bibliotheek vergen nog verdere uitwerking. Bij deze opties voor het creëren van de B- en C-Hub zijn al veel cultuurpanden betrokken. Het college gaat van start met de panden die betrokken zijn bij beide hubs. Dat levert voortschrijdend inzicht op wat in een eventueel vervolg meegenomen kan worden.

College ziet af van aanbesteding cultuurparticipatie

Met cultuurparticipatie wordt het langdurig beoefenen van muziek, theater en beeldende kunst bedoeld. In het rapport staat het advies om de cultuurparticipatie niet aan te besteden. Hoewel het college de argumenten daarvoor niet deelt, kiest het college ervoor om in de huidige collegeperiode de voorgenomen aanbesteding van de cultuurparticipatie niet door te zetten. Het college heeft oog voor de specifieke situatie die nu in het culturele veld is ontstaan. Maar we menen dat de wijze van sturing beter kan en ook dat wij daarin als gemeente een duidelijkere rol moeten (kunnen) innemen. Daarnaast is er een huisvestingsopgave, wordt er verkend of er samengewerkt kan worden met de Leidse Schouwburg – Stadsgehoorzaal in twee cultuurhubs en is er de coronapandemie. De combinatie van deze grote opgaven was aanleiding voor het college om voor de cultuurparticipatie het instrument van de voorgenomen aanbesteding opnieuw te wegen. De beleidsdoelstellingen van het college wat betreft de cultuurparticipatie zijn ongewijzigd.

De gemeente vindt het erg belangrijk dat aanbod van bibliotheek en cultuur gericht is op de mensen die het het hardste nodig hebben. Dat zijn kinderen, jongeren en mensen met taal-en/of andere (vormen van) achterstand; méér in de wijken; met meer samenwerking, zowel binnen de cultuursector, als tussen cultuurdomein en welzijn, zorg en kennissector; met een diverser, inclusiever aanbod voor alle inwoners en nieuwkomers in onze stad.

Het college is van mening dat op dit moment een nieuwe uitvoeringsovereenkomst met BplusC, versterking van de sturing via de subsidiebeschikking en een intensieve dialoog met BplusC over een breder sturingsinstrumentarium beter hanteerbaar is om de doelen te bereiken dan de voorgenomen aanbesteding. Aanbesteden is een optie die het college onder de juiste condities overigens nog steeds als geschikt instrument ziet.

In gesprek met de cultuursector

Het college waardeert bovenal dat het rapport tot stand is gekomen dankzij de grote betrokkenheid van de culturele instellingen. De bereidheid bij de C6 om noodzakelijke stappen te zetten waarbij het accent ligt op onderlinge samenwerking, is een krachtig signaal in een donkere tijd. Bij het verder ontwikkelen van die samenwerking ziet de gemeente een faciliterende rol voor zichzelf. Het rapport van BMC helpt om het gesprek daarover met elkaar te voeren.

Meer informatie

Download de volgende bestanden:

Rapport Deltaplan Cultuur

Brief college aan de raad over Rapport Deltaplan Cultuur