Beheer- en monitoringmaatregelen De Bult

Onlangs zijn er in verschillende media artikelen verschenen over de voormalige vuilstortplaats ‘De Bult’. De aanleiding hiervoor was het uitkomen van de Voortgangsrapportage LUBO 2017*. Vanaf 2016 wordt er jaarlijks gerapporteerd over het beheer van de Leidse ondergrond. In deze rapportage wordt onder andere verslag gedaan over de beheer- en monitoringsmaatregelen, die de gemeente Leiden uitvoert op en rond De Bult.

Misschien heeft u hierover ook iets gelezen of gehoord. In deze brief informeren wij u over de huidige beheer- en monitoringsmaatregelen, de evaluatie daarvan, het advies dat daarop volgde en het voornemen van het college om wijzigingen aan te brengen in de beheersituatie.

Beheermaatregelen

Toen gestart werd met de bouw van de wijk Roomburg, is de gemeente geadviseerd dat monitoringsmaatregelen met peilbuizen voor De Bult voldoende waren voor een efficiënt beheer van de voormalige stortplaats. De gemeenteraad heeft op 12 december 2000 echter besloten tot het uitvoeren van een intensievere beheervariant. Er zijn twee maatregelen getroffen:

  1. Rondom De Bult liggen peilbuizen, waaruit regelmatig op verschillende dieptes grondwatermonsters worden genomen en geanalyseerd.
  2. Een beheermaatregel die ervoor zorgt dat het grondwaterpeil in De Bult 2.30 meter onder NAP wordt gehouden. Als het grondwater in De Bult lager staat dan in de omgeving, kan er geen water meer vanuit De Bult wegstromen. Water zoekt immers altijd het laagste punt.

Voor de verlaging van de grondwaterstand zijn er acht pompen in De Bult geplaatst. Deze pompen het water op. Het water wordt vervolgens via het riool afgevoerd naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Een computersysteem bewaakt het proces continu.

De gemeente heeft het onafhankelijke milieuadviesbureau Royal HaskoningDHV (RHDHV) ingeschakeld om beheermaatregel 1 en 2 uit te voeren. De Omgevingsdienst West Holland (ODWH) heeft hier namens de gemeente Leiden toezicht op gehouden.

Monitoring

Vanaf het begin van de ontwikkeling van de woonwijk Roomburg zijn er rondom De Bult peilbuizen aangebracht om grondwatermonsters te nemen en te kunnen analyseren (beheermaatregel 1). Tot op heden is er in het grondwater van De Bult geen verontreiniging aangetroffen die de signaalwaardes te boven gaan. Wel is er een enkele keer een licht hogere waarde gemeten van stoffen die van nature in veengebieden voorkomen. De gemeten waardes vormden geen gevaar voor de volksgezondheid, en bleken ook niet structureel verhoogd.

In 2002 is beheermaatregel 2 ingevoerd: het verlagen van de grondwaterstand door actieve grondwateronttrekking. De kwaliteit van dat water is 6 maal per jaar gecontroleerd en getoetst aan de lozingsnormen. De lozingsnormen voor lozen op het riool zijn niet overschreden.

Het water dat uit de Bult gepompt wordt, wordt gecontroleerd op “lozingsnorm”. Dat wil zeggen wat geaccepteerd wordt op of in rioleringsstelsel/rioolwaterzuiveringsinstallatie/oppervlaktewater. Bij die lozingsmetingen zijn niet of nauwelijks overschrijdingen aangetroffen die de normen van de Wet verontreiniging oppervlakte water (Wvo) toestaat.

Het grondwater in de monitoringspeilbuizen (beheermaatregel 1) in de gronden naast De Bult wordt gecontroleerd op grondwaternormen conform de wet bodembescherming (Wbb), die strenger zijn dan de normen van de Wvo. In de Wbb hanteert men streefwaarden, tussenwaarden en interventiewaarden. Daarnaast zijn er voor de monitoring van het grondwater in de bodem naast De Bult nog specifieke signaleringswaarden afgesproken. Bij de metingen zijn streefwaarden en deze signaleringswaarden wel geregeld overschreden. Naar aanleiding daarvan zijn er extra metingen verricht waaruit is gebleken dat de signaalwaarden niet structureel voor langere tijd zijn overschreden.

Evaluatie beheermaatregel 2

De gemeente heeft in 2015 aan Royal HaskoningDHV gevraagd om beheermaatregel 2 te evalueren. Dit omdat de rijksoverheid met Nederlandse gemeenten heeft afgesproken om nut en noodzaak van de maatregelen op voormalige stortplaatsen te onderzoeken. De beheermaatregelen 1 en 2 hebben de afgelopen jaren ongeveer € 90.000 per jaar gekost. Tot 2020 draagt het rijk nog bij aan deze kosten op basis van het gesloten convenant voor de periode 2016 - 2020. Na 2020 is het onzeker of het rijk deze bijdrage zal voortzetten.

Uitkomst evaluatie

Op basis van het ‘Evaluatierapport grondwaterbeheersing 1996 - 2014’ (30 november 2015)*, heeft RHDHV geadviseerd om de actieve beheersing van de grondwaterstand af te bouwen omdat dit geen risico oplevert voor de woonsituatie in de directe omgeving van De Bult.

Deze uitkomst stemt overeen met het in het jaar 2000 gegeven advies dat monitoring met peilbuizen voldoende garantie biedt om onverhoopte verspreiding van vervuiling tijdig genoeg op te sporen en maatregelen te nemen.

De gemeente wil echter geen enkel risico lopen en heeft het rapport ook laten beoordelen door de Omgevingsdienst West-Holland. Deze bevestigt dat er geen problemen te verwachten zijn als de beheermaatregel voor het grondwater wordt beëindigd.

Wel monitoren met peilbuizen, geen grondwateronttrekking

Het college van B en W wil de gemeenteraad voorstellen om in 2019 te stoppen met het verlagen van de grondwaterstand in De Bult, maar wel door te gaan met de monitoring. Hoe deze monitoring gaat plaats vinden, is op dit moment nog niet duidelijk. Waarschijnlijk door de huidige peilbuizen en eventueel aanvullende peilbuizen in de gronden naast De Bult te monitoren. Als daar in de toekomst een overschrijding van een signaleringswaarde wordt gemeten, worden er extra metingen verricht. Als de overschrijding blijft, wordt uitgezocht of dit door De Bult optreedt. Als dit het geval is, wordt er een nieuw beheerplan opgesteld en ter goedkeuring aan de Omgevingsdienst West-Holland (het bevoegd gezag Wet bodembescherming) voorgelegd.

Inloopbijeenkomst

Voordat het college dit voorstel naar de gemeenteraad stuurt, is er gelegenheid tot het stellen van vragen of een reactie te geven bij een inloopbijeenkomst of via de mail. Uw vragen en reacties zullen wij bundelen en als bijlage toevoegen aan het collegevoorstel.

Als u iets wilt vragen naar aanleiding van deze brief dan kunt u terecht op de inloopbijeenkomst, waarbij medewerkers van de gemeente en de deskundige van de Omgevingsdienst West-Holland aanwezig zijn. U kunt binnenlopen wanneer u wilt:

  • op donderdagavond 1 november
  • van 19.30 tot 21.00 uur
  • in Huis van de Buurt Matilo, Zaanstraat 126

Informatie

Kunt u niet bij de inloopbijeenkomst aanwezig zijn, dan kunt u contact opnemen met de heer Jaap van der Toorn, afd. Grond, Vastgoed en Markt, (071) 5165833, j.van.der.toorn@leiden.nl. Ook kunt u bellen met de gemeente Leiden, tel. 14 071 (Leiden, keuze 3), maandag t/m vrijdag 8.30-17.00 uur of uw vraag stellen via het formulier op www.leiden.nl/contact.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend,

L.P.H. Spies
Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling

Rapporten:

  1. Evaluatierapport grondwaterbeheersing/stortplaats Roomburg 1996 - 2014, 30 november 2015, incl. bijl. (pdf, 9,32 mb) In dit rapport kunt u vanaf pagina 4 lezen over de historie van De Bult en vindt u ook een uitgebreider beschrijving van de beheermaatregelen.
  2. Rapport Voormalige Stortplaats Roomburg, Evaluatie Monitoring 2015 (pdf, 908 kb).
  3. De bijlagen bij de Evaluatie Monitoring 2015 (pdf, 19,67 mb).
  4. Rapport Voormalige Stortplaats Roomburg, Evaluatie Monitoring 2016 + bijl. (pdf, 16,77 mb)
  5. Rapport Voormalige Stortplaats Roomburg, Evaluatie Monitoring 2017 + bijl. (pdf, 12,51 mb)
  6. Voortgangsrapportage LUBO 2017 (pdf, 458 kb).