- Ga direct naar: inhoud, hoofdnavigatie, service menu, zoeken
De Aalmarkt ligt in het hart van de historische Leidse binnenstad. De ontwikkelingen in het Aalmarktgebied zorgen voor de noodzakelijke versterking en uitbreiding van het winkelgebied zoals de gemeente dat voor ogen heeft in het programma Binnenstad. Dit programma is gemaakt om de mogelijkheden van het Leidse centrum ook in de toekomst voldoende te benutten. Het bestaat uit allerlei activiteiten die de binnenstad van Leiden verbeteren en aantrekkelijker maken om te bezoeken en er te werken, te leven en te wonen. Het project Aalmarkt is onderdeel van Programma Binnenstad.
De plannen
Het Aalmarktproject omvat de herontwikkeling van 24.000 m2 winkeloppervlak, waarvan 8.000 m2 uitbreiding en 16.000 m2 renovatie. Rekening houdend met de monumenten in het gebied wordt een nieuwe winkelstraat en daarmee een verbetering van het winkelcircuit gecreëerd tussen Breestraat en Aalmarkt. Om de Aalmarkt goed te verbinden met de winkelstraat Haarlemmerstraat wordt de Waaghoofdbrug verlegd. De invulling van het winkelgebied focust zich op mode. Grotere winkelunits worden gecreëerd waardoor Leiden grotere fashionketens in het Aalmarktgebied kan vestigen. Boven de winkelpanden worden appartementen gerealiseerd.
De planning
Het Aalmarktproject zal gefaseerd in uitvoering komen. Het project is opgedeeld in 3 verschillende blokken. Het Waagblok, Stadsgehoorzaalblok en het Haarlemmerstraatblok. Op de plattegrond is een indicatie per blok aangegeven.
Het Waagblok is een ontwikkeling binnen het Aalmarktproject. Het gebied wordt begrensd door de Breestraat, de Aalmarkt, de Maarsmansteeg en de Mandenmakerssteeg.
Binnen het Waagblok vinden diverse ontwikkelingen plaats. In dit deelgebied zijn onder andere opgenomen:
- de Waag
- de fietsenkelder
- de V&D
- In den Vergulden Turk
- The Sting
De Waag zal worden voorzien van een permanente horecafunctie die wordt uitgebreid door middel van een glazen atrium achter de Waag.
De fietsenkelder onder de V&D biedt straks ruimte aan ca. 900 fietsen en krijgt een in-/uitgang aan de Aalmarkt en de Breestraat.
De V&D zal verbouwd worden tot een modern warenhuis, waarbij transparantie en lichtinval belangrijke uitgangspunten zijn geweest voor architect Michiel Samsom (Kentie en Partners Architekten). Het behoud van de monumentale waarden in het V&D pand en het in oude glorie herstellen van het pand 'In den Vergulden Turk' zorgen ervoor dat er straks een modern warenhuis ontstaat met de gevel van 'In den Vergulden Turk' als pronkstuk aan de Breestraat.
Aan de Breestraatzijde van zal aan de linkerkant van de V&D een volledig nieuwe winkel van ca. 3.000 m2 worden gerealiseerd. Hier komt een filiaal van 'The Sting'. 'The Sting' is een van oorsprong Nederlandse keten van kledingwinkels met filialen in de grote steden van Belgie, Duitsland, Engeland en Nederland.
De ontwikkeling van het Waagblok is een samenwerkingsproject van Provast, ASR Vastgoed Vermogensbeheer, V&D en de gemeente Leiden. ASR Vastgoed Vermogensbeheer is eigenaar van een groot gedeelte van het vastgoed in het Waagblok. Provast is in opdracht van ASR Vastgoed Vermogensbeheer de ontwikkelaar. Het voormalige Vögele-pand is eigendom van de gemeente Leiden en zal worden verkocht aan ASR Vastgoed Vermogensbeheer.
Voor de ontwikkelingen binnen het Waagblok is het ontwerp bestemmingsplan in procedure genomen. De verwachting is dat in het voorjaar van 2012 de eerste werkzaamheden zullen plaatsvinden.
De Waag is gelegen in het centrum van Leiden, aan Aalmarkt 21 en geniet hoge bekendheid als voornaam rijksmonument. De Waag heeft een belangrijke (maatschappelijke) functie tijdens de viering van Leidens Ontzet. Verder wordt de Waag echter slechts beperkt gebruikt, mede door het ontbreken van een keuken.
Bij het besluit tot herijking van het Aalmarktproject heeft het college het voornemen uitgesproken de Waag te voorzien van een permanente hoogwaardige horecafunctie. De Waag is namelijk goed bereikbaar voor winkelend en uitgaanspubliek door de ligging in het kernwinkelgebied en een horecaconcentratiegebied. Voor het slagen van het Aalmarktproject is het daarnaast essentieel dat het gesloten rijksmonument op dagelijkse basis als horecagelegenheid wordt opengesteld voor publiek. Er zal onderzoek plaatsvinden naar de meest kansrijke horecafunctie voor de Waag, zowel conceptueel als bedrijfseconomisch. Hierbij zal rekening gehouden worden met de viering van Leidens Ontzet en het Huis van Sinterklaas.
Door de verwerving van Mandenmakerssteeg 8 - 10 behoort nieuwbouw achter de Waag eveneens tot de ontwikkeling, maar moet tevens het gebruik van de nieuwbouw in relatie tot de Waag onderzocht worden. De nieuwbouw achter de Waag biedt daarnaast de mogelijkheid om een keuken ten behoeve van de Waag te realiseren.
De ontwikkeling van de Horeca in de Waag en het achtergelegen glazen atrium is een project van de Gemeente Leiden. De gemeente is eigenaar van de Waag en zal dit in de toekomstige situatie ook blijven.
De verbouwing van het Vroom & Dreesmann filiaal in Leiden staat al enkele jaren in de planning. Provast is in samenspraak met ASR Vastgoed Vermogensbeheer, V&D en de gemeente Leiden de ontwikkelaar van dit onderdeel van het aalmarktproject.
Samen met architect Michiel Samsom (Kentie & Partners Architekten) is gekeken naar de meest geschikte oplossing binnen de historische context van het hart van de stad Leiden waar het Waagblok deel van uitmaakt.
Uitgangspunten
De V&D zal verbouwd worden tot een modern warenhuis, waarbij transparantie en lichtinval belangrijke uitgangspunten zijn geweest voor architect Michiel Samsom. Het behoud van de monumentale waarden in het V&D pand en het in oude glorie herstellen van het pand 'In den Vergulden Turk' zorgen ervoor dat er straks een modern warenhuis ontstaat met de gevel van 'In den Vergulden Turk' als pronkstuk aan de Breestraat. "Er is een ingrijpende transformatie uitgevoerd, waarbij een vertaalslag is gemaakt naar winkels met een duidelijk herkenbare identiteit en een levedige karakteristiek".
The Sting
Aan de Breestraatzijde zal aan de linkerkant van de V&D een volledig nieuwe winkel van ca. 3.000 m2 worden gerealiseerd. Hier komt een filiaal van 'The Sting'. 'The Sting' is een van oorsprong Nederlandse keten van kledingwinkels met filialen in de grote steden van Belgie, Duitsland, Engeland en Nederland. Deze grote winkelketen zal de aantrekkelijkheid voor bezoekers aan de leidse binnenstad vergroten.
De gemeente Leiden is voornemens om de kelder onder het V&D-pand van ASR Vastgoed Vermogensbeheer te gaan huren om daar een openbare fietsenstalling te realiseren. De doelgroepen voor deze stalling zijn voornamelijk het winkelend publiek, personeel van bedrijven in de binnenstad, bewoners van de binnenstad en restaurantbezoekers. De kelder onder de V&D heeft een in-/uitgang aan de Breestraat en aan de Aalmarkt. De gemeente heeft met ASR Vastgoed Vermogensbeheer en Provast afspraken gemaakt om de kelder in te richten tot een openbare fietsenkelder voor circa 900 plekken. De verbouwing van V&D zal van boven naar beneden uitgevoerd worden, waardoor de kelder als laatste in het bouwtraject gereed zal zijn. De verwachting is dat de kelder in 2015 opgeleverd zal worden.
De gemeente Leiden en ASR Vastgoed Ontwikkeling zijn een samenwerkingsovereenkomst aan gegaan om het Stadsgehoorzaalblok en het Haarlemmerstraatblok binnen het Aalmarktproject tot ontwikkeling te brengen. De gemeente verkoopt haar vastgoed binnen het Aalmarktproject aan ASR Vastgoed Ontwikkeling. ASR Vastgoed Ontwikkeling verricht hierna de opstalontwikkeling. De gemeente Leiden neemt de inrichting van het openbare ruimte voor haar rekening.
Voor het realiseren van grotere winkelunits is het noodzakelijk bestaande monumentale gebouwen te kunnen samenvoegen. Hiervoor zijn zogenaamde verhelingsvlekken aangegeven. Binnen deze verhelingsvlekken gelden regels waarmee de afzonderlijke panden mogen worden samengevoegd. Een verhelingsvlek is nadrukkelijk geen winkelverkaveling maar een aanduiding waarbinnen verheeld mag worden. Binnen een verhelingsvlek kunnen dus meerdere winkels worden opgenomen. De gebouwen die buiten de verhelingsvlekken vallen zijn moeilijk te verhelen, hier zal waarschijnlijk een zelfstandige (kleinere) winkel of een stijgpunt voor de bovengelegen appartementen in komen. Eventueel is het mogelijk deze ruimte te koppelen met de naastgelegen ruimte middels een deur.
Het wonen boven winkels bevindt zich op de tweede verdiepingen en de kapverdiepingen. De woningen worden ontsloten via het dak van de nieuwe winkels. Het aantal woningen bedraagt tussen de 15 en 20 woningen.
Het Haarlemmerstraatblok bestaat uit vijf gebouwen, twee aan de Stille Rijn en drie aan de Haarlemmerstraat. Deze panden worden samengevoegd tot één grote winkel. Deze ontwikkeling sluit aan bij de ambitie van de gemeente Leiden om grotere winkelunits te creëren in de Leidse binnenstad en zo grotere winkels naar Leiden te trekken.
De gemeente Leiden en ASR Vastgoed Ontwikkeling zijn een samenwerkingsovereenkomst aangegaan om het Haarlemmerstraatblok en het Stadsgehoorzaalblok binnen het Aalmarktproject tot ontwikkeling te brengen. De gemeente verkoopt haar vastgoed binnen het Aalmarktproject aan ASR Vastgoed Ontwikkeling. ASR Vastgoed Ontwikkeling verricht hierna de opstalontwikkeling.
Aalmarkt
De Aalmarkt maakt samen met de Boommarkt, Vismarkt en de Botermarkt een geheel langs de zuidelijke tak van de Rijn. De kade is verblijfsgebied, maar laat de auto als gebruiker toe. De kade is een ongedeelde ruimte van gebakken steen, met langs het water een rij bomen en lichtmasten. Straatmeubilair is schaars.
Breestraat
Hoewel het plangebied maar een klein deel van de Breestraat beslaat, tussen Maarsmansteeg en de ‘nieuwe straat’, is het wel een cruciaal deel. Ongeveer in het midden bepaalt deze plek in meer dan één opzicht de kwaliteit van deze Leidse hoofdstraat. De continuïteit is van belang: de brede trottoirs, van gebakken klinkers, de duidelijke centrale rijloper, de hangende verlichting. Strategisch geplaatste bomen verzorgen het ook groene karakter. Beperkte toepassing van straatmeubilair, en dan voornamelijk fietsnietjes, domineert het straatbeeld niet. Het bijzonder karakter van het plangebied vanwege de rol in het hoofdwinkelcircuit wordt benadrukt in een afwijkende overgang van de gevel naar het trottoir. Deze overgang wordt gemaakt van hardsteen tegels, hetzelfde materiaal als waarvan de opsluitbanden worden gemaakt.
Stegen
De stegen in het plangebied zijn als type ontstaan bij de ontwikkeling van de Rijnoevers als handelskades. Ze verbinden de hoger gelegen Breestraat met de kade, in dit geval de Aalmarkt. Ze zijn smal maar rijk in beleving en gebruik. De straatinrichting draagt daaraan bij. De bestaande Maarsmansteeg wordt gerestaureerd, met de karakteristieke indeling en decoratieve materiaaltoepassing. Deze strategie wordt ook toegepast in de nieuwe steeg. Beide routes behoren zo herkenbaar tot het hoofdwinkelcircuit. Verlichting is aan de gevel verbonden, straatmeubilair ontbreekt. Ook de Mandenmakerssteeg krijgt een gelijke straatinrichting.
De Cultuurtuin wordt begrensd door de Stadsgehoorzaal, Waalse Kerk, het LVC en de panden aan de Aalmarkt. Om de Cultuurtuin te ontsluiten wordt een entree gemaakt achter het monumentje aan de achterzijde van het Leids Vrijetijds Centrum (LVC). Het LVC blok zal worden uitgebreid in de Cultuurtuin. Hierbij is het van belang dat de Cultuurtuin herkenbaar blijft. Langs deze uitbreiding is het mogelijk een vluchtroute vanuit de bovengelegen appartementen te realiseren. In de Cultuurtuin bevindt zich een monumentale boom. Het betreft een monumentale rode beuk (Fagus sylvatica Atrobupurea) met een leeftijd van ca. 80 jaar. Het ontwerp van de tuin zal om de boom heen gemaakt worden, zodat de boom zijn oorspronkelijke plek kan behouden.
De oorspronkelijke luchtplaats van het voormalige Catharinagasthuis is tot op heden slechts bereikbaar via de Stadsgehoorzaal. In de nieuwe situatie zal de tuin verbonden worden met het nieuwe winkelcircuit.
Het samenkomen van de Mare, de Oude en de Nieuwe Rijn en de levendige kades eromheen vormen de ruimtelijke verbinding tussen de winkelcircuits. Het hart van de stad wordt gevormd door de kades van de Rijn. Het heeft een uniek en hoogwaardig karakter, hier is feitelijk de stad ontstaan.
Ontwikkeling van deze plek en de verdraaiing van de brug zijn integraal bekeken om een goede aansluiting te maken op de 'nieuwe straat'. Tegelijkertijd wordt op deze manier het Waaghoofd vrijgespeeld waardoor de monumentale waarde van het hoofd beter tot zijn recht komt. Op het Waaghoofd kunnen terrassen aan het water gemaakt worden, behorende bij de nieuwe horecafunctie in de Waag.
De brug maakt onderdeel uit van de ontwikkeling van het openbaar gebied in de Aalmarkt. Deze ontwikkeling wordt door de gemeente Leiden uitgevoerd.
